Một người hỏi:
– Thưa thầy, có phải càng tu thì càng bị “đổ nghiệp” không? Con thấy nhiều người nói từ lúc đi chùa, tụng kinh, ngồi thiền thì công việc trục trặc, gia đình bất ổn, sức khỏe cũng sa sút hơn trước.
Vị thầy nhẹ nhàng đáp:
– Trước hết phải hiểu cho đúng: nghiệp là thứ đã có sẵn từ thân, khẩu, ý của mình trong quá khứ và hiện tại, chứ không phải đợi đến khi tu mới phát sinh. Nếu một người đã gieo nhân bất cẩn, nóng giận, tham vọng hay thiếu trách nhiệm từ lâu, thì dù có tu hay không, đến lúc đủ duyên quả vẫn có thể trổ ra. Không thể nói rằng vì đi chùa nên mới gặp chuyện.
Thầy dừng lại rồi nói tiếp:
– Ví dụ một người nhiều năm sống áp lực, tiêu xài thiếu kiểm soát, cư xử nóng nảy trong công việc, nhưng trước đây chưa nhìn lại bản thân nên cứ nghĩ mọi thứ bình thường. Đến khi bắt đầu tu tập, người ấy sống chậm hơn, nhạy cảm hơn với cảm xúc và khó khăn của mình. Khi chuyện xảy ra, thay vì nhìn sâu nguyên nhân từ suy nghĩ, lời nói và hành động, họ lại vội kết luận: “Tại tu nên bị khảo”.
– Vậy không có chuyện càng tu càng khổ sao thầy?
– Không hẳn. Nếu thật sự tu đúng nghĩa, người ta sẽ học cách kiểm soát thân, khẩu, ý. Biết dừng cơn nóng giận trước khi nói lời tổn thương. Biết tỉnh táo trước quyết định vội vàng. Biết sống thiện lành và có trách nhiệm hơn. Đó chính là quá trình chuyển nghiệp từ xấu thành tốt. Người tu chân chính có thể vẫn gặp khó khăn, nhưng nhờ chánh niệm và trí tuệ nên giảm bớt việc tạo thêm nghiệp mới.
Thầy nhìn người đối diện:
– Nhiều khi không phải “nghiệp quật”, mà do chính mình khủng hoảng tâm lý, suy nghĩ thiếu chín chắn, mất cân bằng nên dẫn đến sơ suất trong công việc, trong quan hệ rồi thất bại. Sau đó lại lấy chữ “đổ nghiệp” để giải thích cho tất cả. Đó là cách nhìn dễ làm con người mất trách nhiệm với chính mình.
– Vậy tu là để làm gì?
– Tu không phải để trốn nghiệp, mà để hiểu nghiệp, chuyển nghiệp và không tiếp tục gieo thêm khổ đau cho mình và người khác. Càng tu đúng, tâm càng sáng; tâm càng sáng, cuộc đời càng bớt những sai lầm không cần thiết.
