Nếu cuối cùng ai cũng chết, vậy tu để làm gì? Đây là một câu hỏi rất thật, đặc biệt với người trẻ khi đứng trước những áp lực của học tập, công việc, tiền bạc và tương lai.
Nhưng cái chết không làm cho cuộc sống trở nên vô nghĩa; ngược lại, chính vì đời sống có giới hạn nên cách chúng ta sống càng trở nên quan trọng.
Một bữa ăn rồi cũng kết thúc, nhưng không vì thế mà ta không cần ăn. Một ngày rồi cũng qua, nhưng không vì thế mà ta sống ngày ấy một cách vô nghĩa. Giá trị của cuộc đời không chỉ nằm ở việc nó kéo dài bao lâu, mà còn nằm ở chất lượng của những gì ta sống trong khoảng thời gian ấy.
Tu cũng không phải là học cách để không chết. Trong tinh thần Phật giáo, tu là học cách sống tỉnh thức hơn, hiểu mình hơn và bớt tạo khổ cho mình và người khác.
Một người có thể sống 70 năm trong sân hận, lo âu, ganh đua và tiếc nuối. Một người khác cũng sống 70 năm nhưng biết yêu thương, biết tha thứ, biết làm việc có ý nghĩa và biết bình an trước những điều không thể kiểm soát. Cả hai đều phải đối diện với cái chết, nhưng cách họ đã sống trong quãng đời ấy hoàn toàn khác nhau.
Hơn nữa, nếu biết mình sẽ chết, ta càng có lý do để đặt câu hỏi: Mình đang sử dụng thời gian hữu hạn này như thế nào? Điều gì thực sự đáng để mình dành cả đời theo đuổi?
Tu giúp chúng ta nhận ra rằng tiền bạc, danh tiếng, địa vị và những cuộc tranh hơn thua đều có giới hạn. Điều đó không có nghĩa là từ bỏ chúng, mà là không để chúng trở thành toàn bộ ý nghĩa của đời mình.
Vì vậy, tu không phải để chiến thắng cái chết. Tu để khi cái chết đến, ta không cảm thấy mình đã sống một cuộc đời hoàn toàn bị lãng phí bởi những điều không đáng.
Và quan trọng hơn, tu không chỉ có giá trị ở “đời sau”. Giá trị của sự tu tập có thể được nhìn thấy ngay trong đời sống hiện tại: một người bớt nóng giận thì gia đình bớt tổn thương; một người biết đủ thì tâm bớt bất an; một người biết tha thứ thì quá khứ bớt trói buộc; một người sống tỉnh thức thì mỗi ngày trở nên có ý nghĩa hơn.
Ai cũng sẽ chết. Nhưng trước khi chết, chúng ta vẫn có quyền lựa chọn mình sẽ sống như thế nào. Đây chính là một trong những lý do sâu sắc nhất để chúng ta phải tu dù ai cũng phải chết.
